TWELLO en zijn geschiedenis

- Home - - Historie - - Duitse bezetting - - Twello en het Hakenkruis - - Fotoalbum - - Gastenboek - - disclamer -

Door diverse opgravingen in Twello van bewerkt vuursteen en de ontdekking van een urnenveld met kringgreppelgraven kunnen we aannemen dat er al een permanente bewoning in Twello was van ongeveer 1000-500 v. Chr. (einde bronstijd, begin van de ijzertijd)..........

Tot en met 400 v. Chr. verbleven in de Lage Landen voornamelijk nomaden, dat waren jagers en vissers. Ca 100 v. Chr. vestigden zich Germaanse stammen in ons land.

* Kanafaten langs de kust

* Tubanten in het Oosten  

* Bataven in het Westen en het Noorden                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

De Romeinse Tijd brengt versnelde ontwikkelingen met zich mee, er ontstaan nederzettingen, wegen worden aangelegd   en er ontstaat landbouw, handel en nijverheid. De Romeinen veroverden steeds meer gebieden van de Germanen die weinig of geen tegenstand boden. Net voor onze jaartelling was er nog wel een grote Bataafse opstand tegen de Romeinen. Die later gezien één van de grondslagen was van de Republiek der Nederlanden..........

Zo'n 400 na Chr. was de Grote Volksverhuizing. Door grote overstromingen trokken de Volksstammen naar hoger gelegen gebieden. De kleinere stammen gingen op in de grotere.

* Friezen in het Noorden en  Westen

* Saksen in het Oosten

* Franken in het Zuiden

Zo ontstond ook de Romaans-Germaanse taalgrens. Er volgden enkele chaotische eeuwen , met veel oorlogen. De Romeinen laten de verdediging van de noordgrens (huidige Nederland en België) over aan de Franken. Tenslotte valt het doek voor het Romeinse- Rijk maar de Franken gaan door en veroverden hele gebieden die nu bekend staan als Zuid-Nederland, België, Frankrijk en delen van Duitsland...............

De Franken wilden ook het christendom brengen en dat ging goedschiks maar vooral kwaadschiks, uiteindelijk lukte het de Angelsaksische predikers het wel. Eén van hen was Lebuïnes die in deze streek het Christendom verkondigde. (765 na Chr.)

Ondertussen wordt Karel (een machtige hoveling van het geslacht Merowingen, afkomstig van de Franken) gekroond tot Romeinse Keizer.

Alsof er niet genoeg oorlog was kwamen de Noormannen ook nog aan wal.

Na 843 na Chr. volgt het verdrag van Verdun waardoor het Karolingische Rijk (Rijk van de Franken) wordt verdeelt en het huidige Nederland valt grotendeels toe aan het middenrijk Lotharius.

Door verzwakking van het centraal gezag en de invallen van de Noormannen ontstaan half onafhankelijke vorstendommetjes met enkele ministaatjes zoals;

*Holland

*brabant

*Gelre

*Bisdom Utrecht

 Door deze onvermijdelijke inleiding zijn we waar we moeten wezen bij het ontstaan van Twello. Het gaat namelijk om het ministaatje Gelre in dit staatje, ook wel gewest genoemd, is Twello ontstaan en uiteindelijk zal Gelre wel Gelderland zijn geworden ! In de geschiedenisboeken wordt ook geschreven dat Twello toehoorde aan het graafschap Hameland, het noordelijke deel van graafschap Zutphen. Dat later weer werd overgedragen aan Bisdom Utrecht. Door vele oorlogen tussen de verchillende lokale machthebbers behoorde het gebied rond Twello toe aan steeds weer een andere Graaf of Hertog.

Graaf Otto I

Hertog van Egmont

Hertog Willen van Kleef

 

Omstreeks 1300 werden in deze streek veel kerken gebouwd, deze kwamen tot stand door de zendelingen die hier het Cristendom verkondigde, zij bouwden en in de directe omgeving gingen hun volgelingen wonen. Deze mensen vormden zo een Kerspel (een buurtschap).

De naam Twello komt het eerst voor in een rekening van de Utrechtse St. Pietersproosdij in 1298. De eerste bewoners waren boeren die land kochten van de Graaf van Gelre. Zij hadden kleine akkerbouw- en veeteeltboerderijtjes. Toen men de afwatering en de waterstand van de IJsselvallei beter onder controle had werden de boerenbedrijven steeds groter.

In 1600 is het huidige Nederland een republiek met 7 Staten. Hertogdom Gelre was weer onderverdeelt in 4 Kwartieren;

*Nijmegen           (Betuwe)

*Arnhem              (Veluwe)

*Zutphen            (de Graafschap)

*Opper Gelre    (Zuid Nederland)

Het Kwartier "de Graafschap Zutphen" waar Twello onder viel was ook weer onderverdeelt in;

*Schoutambten

*Richterambten

*Vrije Heerlijkheden

Voorst was een Schoutambt die werd bestuurd door een Schout en zijn Onderschouten. Een Schoutambt had ook enkele buurtschappen;

*Gietel

*schadewijk

*Silvolde

*Terwolde

*Tuil

*Wilp

*Twello

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  De Ambtsjonkers (Schout en Onderschouten) vergaderden altijd in de Gietelse Brouwerij. Steeds meer mensen trokken naar Twello, zo ook de secretaris van de Schoutambt Voorst. In 1818 werden de kerspels Voorst, Twello, Wilp, Nijbroek en Terwolde samengevoegd. Het bestuurlijk centrum was toen  al verschoven naar Twello. Daar vonden ook de gemeenteraadsvergadereingen plaats, namelijk in het etablissement Enter aan de Dorpstraat. Later werd er ook vergaderd in het huis van de secretaris.  Hij bewoonde "Huize Kruisvoorde".

Toen in 1851 op grond van de gemeentewet de gemeente Voorst een gemeentehuis moest hebben stond geen van de raadsleden uit kerspel Voorst op om tegen het plan te stemmen om dat in Twello te bouwen.

Zoals zoveel steden verloor Deventer aan het einde van de 19e eeuw haar rol als vestingstad.De steden staakten onmiddellijk het geld verslindende onderhoud aan de vestingwerken . De Wallen, muren, Ravelijnen en poorten werden gesloopt. De steden raakten door de bloeiende handel en nijverheid overbevolkt en uitbreiding was noodzaak.

De rijken gingen grote villa's bouwen aan de rand van de stad, deze dienden dan als permanente bewoning maar soms ook als zomerverblijven.

Deventer was een Hanzestad, daar trokken veel mensen naar toe die op zoek waren naar werk maar ook kooplieden die hun waar verkochten. Veel van deze mensen vestigden zich dan ook in of rond de stad. En waar kon je dan mooier wonen als in Twello.

Van het één kwam het ander. Er moesten natuurlijk ook wegen aangelegd worden om deze Hanzesteden met elkaar te verbinden en langs deze wegen gingen ook mensen wonen al dan niet handelaren die hun waar verkochten aan de reizende kooplieden of herbergen die een slaapplaats hadden voor diegene die langer onderweg waren. Want deze handelswegen reikten tot in Duitsland. Ook waren er cafés annex uitspanningen waar je kon ontspannen en wat drinken.

twellonaren @hotmail.com